Wat is een VPN (virtueel particulier netwerk)?

In plaats van gegevens rechtstreeks via internet te verzenden, stuurt een virtueel particulier netwerk versleutelde gegevens tussen je apparaat en een vertrouwd eindpunt, zoals een bedrijfsnetwerk of cloudomgeving. Een tussenliggende VPN-server verifieert jou en je apparaat, maskeert je IP-adres en laat je websiteblokkeringen en firewalls op internet omzeilen. Deze aanpak helpt ongeoorloofde toegang, afluisteren en geknoei met gegevens te voorkomen.

Een VPN-verbinding is per definitie:

• Virtueel omdat er geen fysieke kabels worden gebruikt voor het verbindingsproces.
• Privé omdat niemand anders je gegevens of browseactiviteiten kan inzien via deze verbinding.
• Een netwerkverbinding omdat meerdere apparaten (je computer en de VPN-server) samenwerken om een tot stand gebrachte koppeling te onderhouden.

Een VPN is afhankelijk van drie belangrijke technologieën:

Versleuteling

Met versleuteling worden leesbare gegevens omgezet in een onleesbare indeling die gecodeerde tekst wordt genoemd. VPN's vertrouwen op sterke cryptografische algoritmen, zodat zelfs als gegevens worden onderschept, ze niet kunnen worden begrepen zonder de juiste sleutels. Op deze manier worden gevoelige gegevens, zoals referenties, intellectueel eigendom en interne communicatie, beschermd terwijl deze onderweg zijn.

Tunneling

Tunneling is het proces waarbij versleutelde gegevens worden verpakt in een ander netwerkpakket, zodat ze veilig via internet kunnen worden verzonden. De tunnel werkt als een privéroute tussen de gebruiker en het doelnetwerk. VPN-tunneling helpt verkeer te beschermen tegen onderschepping, vooral op onbeveiligde netwerken zoals een openbaar draadloos netwerk, waar niet-versleuteld verkeer anders kan worden bekeken of onderschept.

Verificatie

Voordat een tunnel wordt ingesteld, verifiëren VPN's gebruikers of apparaten om te controleren of ze verbinding mogen maken. Deze stap zorgt ervoor dat alleen goedgekeurde eindpunten toegang krijgen tot interne systemen of cloudresources. Samen vormen versleuteling, tunneling en verificatie de basis van de manier waarop een virtueel particulier netwerk werkt.

VPN's werken vaak naast andere technologieën, zoals big data, AI en machine learning, om veilige, schaalbare digitale systemen te ondersteunen.

Virtuele particuliere netwerken bieden verschillende voordelen voor personen en organisaties, vooral nu werknemers en toepassingen steeds meer verspreid raken. Hier volgen enkele van de belangrijkste voordelen:

• Verbeterde privacy en beveiliging: door verkeer te versleutelen en IP-adressen te maskeren, helpen VPN's de privacy van gebruikers te beschermen en de blootstelling op openbare of gedeelde netwerken te verkleinen. Dit is vooral belangrijk wanneer je toegang krijgt tot gevoelige systemen buiten een vertrouwde bedrijfsomgeving.
• Meer bescherming voor externe en hybride werknemers: flexibele werkmodellen zijn afhankelijk van veilige toegang tot interne systemen voor gebruikers. VPN's zorgen ervoor dat werknemers, ontwikkelaars en studenten/leerlingen vanaf bijna elke locatie veilig verbinding kunnen maken met privénetwerken, zonder die resources direct bloot te stellen aan internet.
• Naadloze klantervaringen: gebruikers hebben het gevoel dat hun apparaten rechtstreeks zijn verbonden met een privénetwerk, ook al werken ze misschien thuis, in een koffiebar of op een luchthaven.
• Veiligere toegang tot cloudresources: nu organisaties steeds vaker cloudplatforms zoals Microsoft Azure gebruiken, kunnen VPN's worden gebruikt om on-premises omgevingen te verbinden met cloudservices. Veilige, cloudgebaseerde services zoals VPN Gateway bieden versleutelde connectiviteit tussen on-premises datacenters en virtuele Azure-netwerken.
• Verbeterde naleving en minder risico: veel regelgeving en branchekaders vereisen beveiligingsmaatregelen voor data-in-transit. VPN's ondersteunen deze vereisten door gevoelige informatie te beschermen terwijl die tussen gebruikers, netwerken en clouddiensten wordt verplaatst. Ze bieden bovendien ondersteuning aan gedistribueerde teams, terwijl organisaties toch gecentraliseerde controle kunnen behouden.

VPN's worden in verschillende sectoren en omgevingen gebruikt, waaronder in de volgende scenario's:

• Werken op afstand: organisaties gebruiken VPN's om externe medewerkers en opdrachtnemers toegang te geven tot interne toepassingen, ontwikkelomgevingen en gegevens, zonder die systemen openbaar toegankelijk te maken. Werknemers kunnen thuis of tijdens het reizen veilig verbinding maken met bedrijfsnetwerken en daarbij productief blijven zonder de beveiliging in gevaar te brengen.
• Site-naar-site-connectiviteit: een site-to-site-VPN verbindt meerdere kantoorlocaties, zoals vestigingen of datacenters, via internet. Hierdoor kunnen organisaties locaties veilig aan elkaar koppelen zonder dure privéverbindingen te gebruiken.
• Hybride en multi-cloudomgevingen: door veilige verbindingen mogelijk te maken tussen on-premises infrastructuur en cloudservices, kunnen VPN's hybride workloads met meerdere clouds en geleidelijke migratie naar de cloud ondersteunen.
• Ontwikkelaarsomgevingen: ontwikkelaars gebruiken VPN's vaak om cloudgebaseerde apps en andere oplossingen te bouwen, testen en onderhouden. Dit omvat oplossingen met cognitieve services die veilige, versleutelde en privé netwerktoegang tot AI-API's vereisen.
• Student- en leeromgevingen: veel universiteiten en (hoge)scholen gebruiken VPN's om studenten en leerlingen buiten de campus/leeromgeving toegang te geven tot interne systemen zoals leerbeheerplatforms, digitale bibliotheken, onderzoeksdatabases en labomgevingen.

Hoewel virtuele particuliere netwerken nog steeds veel worden gebruikt, ontwikkelen nieuwere beveiligingsmodellen en technologieën zich om deze aan te vullen of te vervangen. Hier zijn enkele belangrijke trends om in de gaten te houden:

Afstemming op Zero Trust-netwerken

In plaats van alleen op de netwerklocatie te vertrouwen, verifiëren Zero Trust-architecturen elke gebruiker en elk apparaat voordat toegang wordt verleend. VPN's worden vaak gecombineerd met op identiteit gebaseerde en voorwaardelijke toegangscontroles om aan te sluiten bij de Zero Trust-principes.

Meer focus op alternatieven voor VPN's

SASE-architecturen (Secure Access Service Edge), waarmee netwerk- en beveiligingsfuncties worden gecombineerd in één cloudgebaseerde service, komen naast VPN's op om nauwkeuriger toegangsbeheer mogelijk te maken.

Ook het SDP-framework (Software-Defined Perimeter), een beveiligingsarchitectuur ontwikkeld door de Cloud Security Alliance, stelt organisaties in staat om een onzichtbare, op identiteit gebaseerde netwerkperimeter te maken die de Zero Trust-principes volgt.

Integratie met cloudeigen beveiligingsmodellen

Als toepassingen overstappen naar cloudgebaseerde platforms, worden netwerk- en beveiligingstools steeds nauwer geïntegreerd. VPN-services in de cloud worden ontworpen om naast cloudgebaseerde beveiligingstools te werken, zoals bewakings-, analyse- en bedreigingsdetectiesystemen die technologieën voor Deep Learning gebruiken.

Virtuele particuliere netwerken spelen een belangrijke rol in moderne netwerken door gegevens onderweg te beveiligen, externe toegang te ondersteunen en on-premises omgevingen te koppelen aan de cloud.

Terwijl beveiligingsstrategieën en technologieën zich blijven ontwikkelen, blijven VPN's, en dan met name cloudgebaseerde opties zoals VPN Gateway, een veelgebruikte, praktische manier om netwerkverkeer te beveiligen en tegelijkertijd consistente gebruikerstoegang in verschillende omgevingen te waarborgen.